stavrakisofia@gmail.com
22310 67757

Single Blog Title

This is a single blog caption

ΣΥΝΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΕΚΝΩΝ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1510 του ΑΚ η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού κατά την διάρκεια του γάμου. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Συνεπώς και η επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, που εμπεριέχεται στην γονική μέριμνα ασκείται από κοινού.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1518 ΑΚ «Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευση του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου της διαμονής του». Ειδικότερα αναφέρεται στην ανάπτυξη, την εξέλιξη και διαμόρφωση της προσωπικότητάς του, δηλαδή όλων των εκφάνσεων που συνθέτουν αυτή, δηλαδή στην σωματική, ψυχική, πνευματική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξη, εξέλιξη και διάπλαση του ανηλίκου τέκνου. Σε αυτήν εντάσσονται επομένως, και η φροντίδα για την τροφή, ένδυση, υπόδηση, υγεία του τέκνου, η ονοματοδοσία, η κοινωνική και θρησκευτική διαπαιδαγώγηση, ο προσδιορισμός του τόπου διαμονής και η εκπροσώπηση του τέκνου σε όλα τα θέματα που ανάγονται στην επιμέλεια και την προσωπική κατάσταση του τέκνου, για πράξεις που είναι δεκτικές εκπροσώπησης (π.χ. σύναψη σύμβασης με γιατρό, εκπαιδευτήριο, νοσοκομείο, εργασία κλπ). Η ανατροφή αντικείμενο έχει τη μέριμνα και τη φροντίδα για τη σωματική και ψυχική υγεία του τέκνου, την ανάπτυξη και την ικανοποίηση των αναγκών του καθώς και την ασφάλειά του, την ηθική, κοινωνική, θρησκευτική διαπαιδαγώγηση, την ψυχική και πνευματική καλλιέργεια καθώς και τη διάπλαση του χαρακτήρα του.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1513 του ΑΚ στις περιπτώσεις διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το δικαστήριο. Η άσκηση της γονικής μέριμνας μπορεί να ανατεθεί στον έναν από τους γονείς ή, αν αυτοί συμφωνούν ορίζοντας συγχρόνως τον τόπο διαμονής του τέκνου, στους δύο από κοινού. Το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει διαφορετικά, ιδίως να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων ή να την αναθέσει σε τρίτον. Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου σχετικά με την επιμέλεια και τη διοίκηση της περιουσίας του. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την επιμέλεια του ανηλίκου, η οποία συνηθίζεται στις δίκες να ανατίθεται αποκλειστικά στον ένα γονέα με διατήρηση του δικαιώματος επικοινωνίας με τον άλλον γονέα.

Τα τελευταία χρόνια γίνεται πολύς λόγος για την συνεπιμέλεια των τέκνων μετά την διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης.

Η έννοια της συνεπιμέλειας ορίζεται στην άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του ανηλίκου και από τους δύο γονείς μετά την λύση του γάμου και περιλαμβάνει τη συναπόφαση στην ανατροφή, στην επίβλεψη, στη μόρφωση και την εκπαίδευση του, στον τόπο διαμονής του . Επ αυτού έχει εκδοθεί το ερμηνευτικό ψήφισμα 1279/2015 του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο συνιστά στα κράτη, να ακολουθήσουν τις οδηγίες του Συμβουλίου της Ευρώπης των 47 κρατών -και όχι μόνο της ΕΕ- που συμπεριλαμβάνει: τις  κοινές γονικές ευθύνες, την εναλλασσόμενη κατοικία, την χρήση σχεδίου ανατροφής των παιδιών και τη φιλική δικαιοσύνη.

Τα Ελληνικά Δικαστήρια έχουν επικυρώσει, στα πλαίσια του συναινετικού δαιζυγίου και πριν την αλλαγή του νόμου (όπου η διαδικασία γίνεται σήμερα ενώπιον του συμβολαιογράφου), πάρα πολλά ιδιωτικά σμτφωνητικά συνεπειμέλειας ανηλικών τέκνων. Είναι επιφυλακτικά ως προς το νέο αυτό θεσμό στα πλαίσια αντιδικίας των γονέων, επειδή διαπιστώνουν τις δυσκολίες ως προς την πρακτική εφαρμογή του, πλην, όμως, έχουν τολμήσει να τον εφαρμόσουν εκδίδοντας κάποιες σημαντικές αποφάσεις . Ενδεικτικά παρατίθενται οι ακόλουθες δικαστικές αποφάσεις:

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ’ αριθμόν 7131/2017 απόφασή του  επέβαλε, κατά το στάδιο των ασφαλιστικών μέτρων, την εναλλαγή των γονέων στην επιμέλεια των τέκνων. Σύμφωνα με αυτή, η επιμέλεια των τέκνων θα ασκείται προσωρινώς εναλλακτικά, τους ζυγούς μήνες από τον πατέρα και τους μονούς από τη μητέρα, παρέχοντας δικαίωμα επικοινωνίας στον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια κατά τα αντίστοιχα διαστήματα.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ’ αριθμόν 60/2017 απόφασή, κατά την εκδίκαση της τακτικής αγωγής και όχι κατά το στάδιο των ασφαλιστικών μέτρων, η επιμέλεια του τέκνου κατά τους μήνες που λήγουν σε ζυγό αριθμό θα ασκείται από τον πατέρα  και κατά τους μήνες που λήγουν σε μονό αριθμό από την μητέρα. Περαιτέρω ορίστηκε δικαίωμα επικοινωνίας στον κάθε γονέα για το χρονικό διάστημα που το παιδί διαμένει με τον άλλο γονέα.

Το Εφετείο Αθηνών με την υπ’ αριθμόν 4948/2015 απόφασή του, προχώρησε σε «επιμερισμό» της επιμέλειας, κρίνοντας ότι αυτό επιβάλλει το συμφέρον των παιδιών, που είναι άλλωστε και το βασικότερο διακύβευμα στις αντιδικίες των… ενηλίκων. Έδωσε στον πατέρα την αποκλειστική επιμέλεια στα θέματα εκπαίδευσης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των παιδιών, ενώ στην μητέρα την υπόλοιπη φροντίδα τους. Η δικαστική διένεξη των δύο πλευρών άρχισε το 2011, όταν ο γάμος του ζευγαριού λύθηκε και ο πατέρας, γνωστός επιχειρηματίας, ζήτησε αποκλειστικά την επιμέλεια και τη γονική μέριμνα των παιδιών του, με το αιτιολογικό ότι η μητέρα τις ασκεί με τρόπο βλαπτικό για τα συμφέροντά τους. Στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο ο πατέρας έχασε τη μάχη της επιμέλειας, αφού το Μονομελές Πρωτοδικείο την ανέθεσε οριστικά στη μητέρα. Οι τριβές ωστόσο συνεχίστηκαν, με κύριο θέμα τις οικονομικές ανάγκες των παιδιών, αφού από τη μία πλευρά η μητέρα «κατηγορούνταν» από τον πρώην σύζυγο ότι προσπαθεί να «φορτώσει» τα έξοδα διαβίωσής τους για να εμφανίσει αυξημένες δαπάνες και να επωφεληθεί η ίδια από τη διαχείριση των κονδυλίων, ενώ ο πατέρας για απροθυμία κάλυψης των πραγματικών και αναγκαίων εξόδων τους, επειδή υποψιάζεται αβάσιμα ότι αυτά τα κονδύλια σπαταλώνται από τη μητέρα κατά το δοκούν. Για να λύσει τον γόρδιο δεσμό το δικαστήριο, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη την οικονομική ευρωστία του πατέρα-επιχειρηματία αλλά και τη σχέση που έχουν τα παιδιά με τη μητέρα τους, έκρινε ότι πρέπει να… μοιράσει αρμοδιότητες. Η οικονομική υπεροχή του πατέρα δεν έγειρε τη ζυγαριά υπέρ του στην εξ ολοκλήρου άσκηση της επιμέλειας, αλλά στην ανάθεση ορισμένων τομέων και κάλυψης των εξόδων τους. «Η προφανής αυτή υπεροχή του -αναφέρεται στη δικαστική απόφαση- στο οικονομικό πεδίο δεν πρέπει να βαρύνει αποφασιστικά και να οδηγήσει στην επιλογή του για αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας των ανηλίκων, εφόσον δεν προέκυψαν στοιχεία που να δικαιολογούν τον αποκλεισμό της μητέρας από αυτά τα καθήκοντα. Αντιθέτως προέκυψε ότι στο κρίσιμο ηλικιακό στάδιο που βρίσκονται τα ανήλικα, η διαβίωσή τους πλησίον της μητέρας τους και η παροχή σε αυτά εκ μέρους της των συναφών μητρικών φροντίδων είναι πολύτιμη και συμβάλλει τα μέγιστα στην ψυχική τους ισορροπία. Αποφορτίζει το κλίμα έντασης Προς επίτευξη του στόχου αυτού, δεν είναι αναγκαία η άσκηση της επιμέλειας επί του προσώπου των ανηλίκων καθ’ όλο το περιεχόμενό της από τη μητέρα. Αντίθετα, η ανάθεση ορισμένων επιμέρους τομέων της επιμέλειας στον πατέρα, με ταυτόχρονη ανάληψη των εξόδων, πιστεύεται ότι θα αποφορτίσει σημαντικά ή και θα εξαλείψει το κλίμα έντασης ανάμεσά τους και εντέλει θα λειτουργήσει καλύτερα προς των συμφέρον των ανηλίκων, στο οποίο κατά τον νόμο το δικαστήριο οφείλει να αποβλέπει κατ’ αποκλειστικότητα, καλούμενο να επιλύσει τη διαφορά της άσκησης της επιμέλειάς τους».

Είναι πια ώριμες οι συνθήκες να εφαρμοστεί πιο δυναμικά ο θεσμός της συνεπειμέλειας των τέκνων στα πλαίσια της αντιδικίας, αφού ξεπεραστεί το στερεότυπο της αποκλειστικής άσκησης  της επιμέλειας από τον ένα γονέα και συνήθως από την μητέρα και ληφθεί υπόψη το συνολικό όφελος του τέκνου στο μέλλον.

 

 

 

Leave a Reply